Peningkatan kes tibi di Malaysia kini menjadi tumpuan utama sektor kesihatan awam selepas sebanyak 3,161 kes dilaporkan di seluruh negara dalam tempoh enam minggu pertama tahun 2026. 

Data terbaharu menunjukkan lonjakan sebanyak 10 peratus berbanding tempoh sama tahun lalu, dengan 10 kluster aktif kini sedang dipantau rapi oleh pihak berkuasa.

Situasi ini mencetuskan kebimbangan orang awam, terutama ketika negara berada dalam fasa peningkatan interaksi sosial sempena sambutan Tahun Baharu Cina dan Ramadan. 

Pakar kesihatan menasihatkan masyarakat agar lebih berwaspada di kawasan sesak dan kurang pengudaraan bagi membendung penularan lanjut.

Siasatan Kluster dan Pengesanan Kes

Pakar Epidemiologi Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS), Prof. Dr. Helmy Hazmi menjelaskan bahawa peningkatan kes tibi Malaysia ini mungkin mencerminkan keberkesanan sistem pengesanan kes yang lebih aktif oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM). Sebagai contoh, satu kluster di Johor melibatkan saringan ke atas 804 kontak rapat yang akhirnya mengesan 37 kes positif, termasuk 29 kanak-kanak.

Meskipun angka laporan meningkat, pakar berpendapat insiden tibi di Malaysia secara umumnya masih pada tahap stabil namun kekal tinggi. Data tahun 2023 merekodkan 26,781 kes, manakala anggaran Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) menunjukkan beban penyakit yang lebih besar daripada apa yang dilaporkan secara rasmi.

Cabaran Geografi dan Kadar Kematian

Kadar kematian akibat tibi dilaporkan amat membimbangkan di Kuala Lumpur, Sabah, dan Sarawak. Pada tahun 2024, kadar mortaliti di Sabah dan Sarawak mencatatkan angka dua kali ganda lebih tinggi berbanding purata kebangsaan.

Dr. Helmy menyatakan cabaran di Sarawak khususnya melibatkan kekangan akses geografi, halangan pengangkutan, dan kelewatan pengesanan yang menjejaskan rawatan susulan jangka panjang. Di Sabah pula, faktor kemiskinan tegar dan kepadatan wad pernafasan menjadi antara punca utama penyakit ini sukar dibendung.

Faktor Sosioekonomi dan Kumpulan Berisiko

Pakar Kesihatan Awam Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), Prof. Dr. Sharifa Ezat Wan Puteh menekankan bahawa faktor pasca-pandemik seperti masalah kewangan dan malnutrisi menyumbang kepada penularan tibi.

Penyakit ini sering dikaitkan dengan kumpulan berpendapatan rendah (B40), penghuni penjara, perokok, dan golongan yang mempunyai sistem imun yang lemah akibat penyakit kronik seperti diabetes.

Kekurangan kesedaran awam turut menyebabkan pesakit muda hanya mendapatkan rawatan pada tahap kronik, yang mengakibatkan kerosakan paru-paru kekal dan mengurangkan jangka hayat mereka secara signifikan.

Langkah Pencegahan dan Gejala Utama

Masyarakat diingatkan untuk mengamalkan etika batuk yang betul dan segera mendapatkan pemeriksaan perubatan sekiranya mengalami gejala berikut melebihi dua minggu:

• Batuk berpanjangan.
• Demam berlarutan.
• Berpeluh pada waktu malam.
• Hilang selera makan dan susut berat badan secara mendadak.

Tibi merupakan penyakit yang boleh disembuhkan, namun kegagalan menangani punca akar seperti persekitaran hidup yang daif akan terus menyebabkan tragedi yang sepatutnya boleh dicegah ini berulang.

Sumber: The Star